Linia Zdjęcie kobiety Kształt

Migrena to najczęstsza choroba neurologiczna polegająca na nawracających atakach bólu głowy, z objawami przepowiadającymi ból - aura, zaburzenia nastroju i koncentracji oraz objawami towarzyszącymi – nudnościami i wymiotami oraz ogólną nadwrażliwością. Dotyka ok. 12% populacji. Oznacza to, że w Polsce na migrenę cierpi ponad 4,5 mln osób. Z chorobą tą trzykrotnie częściej mierzą się kobiety niż mężczyźni.

Migrena może występować u osób w każdym wieku, przy czym szczyt zapadalności przypada pomiędzy 30. a 50. rokiem życia. Jest to najczęstsza przyczyna niedyspozycji wśród młodych osób. Migrena to choroba, która znacznie utrudnia funkcjonowanie i obniża jakość życia chorego.

Pochodzenie migreny nadal pozostaje nieznane. Na podstawie dotychczasowych badań można stwierdzić, że ma ona podłoże genetyczne – do tej pory zidentyfikowano już ponad 40 różnych genów, które mogą przyczyniać się do powstawania migreny.

Tak zwanym „generatorem migreny” jest skupisko neuronów w pniu mózgu, które nadzoruje pracę układu nerwu trójdzielnego unerwiającego opony mózgowe oraz większą część skóry głowy.

Linia
Linia Kształt Kształt Zdjęcie kobiety

Nieprawidłowe impulsy nerwowe docierające drogą nerwu trójdzielnego do naczyń oponowych powodując jałowy stan zapalny wokół nich, co skutkuje napadem silnego bólu głowy.

ROLA RECEPTORA CGRP

W procesie pojawiania się bólu migrenowego najważniejszą rolę odgrywa neuroprzekaźnik – białko związane z genem dla kalcytoniny (CGRP – ang. Calcitonine Gene-Related Peptide). Jest ono głównym mediatorem bólu wydzielanym w mózgu podczas napadu migreny, m.in. na zakończeniach nerwu trójdzielnego unerwiającego naczynia oponowe. Przez wiele lat trwały badania zmierzające do możliwości zablokowania aktywności tego białka poprzez zastosowanie odpowiednich substancji farmakologicznych. Obecnie zarejestrowanych jest kilka leków, które mają potencjał blokowania samego białka CGRP lub jego receptora, a tym samym redukowania dolegliwości bólowych w migrenie.

Linia

ROZPOZNANIE MIGRENY

Linia Zdjęcie kobiety Kształt

Migreny „nie widać”. Zatem żadne badanie obrazowe, takie jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy, nie jest w stanie przybliżyć nas do rozpoznania migreny.

Nie istnieje też żadne inne badanie, które w 100% potwierdziłoby lub wykluczyłoby migrenę. Z tego powodu na całym świecie rozpoznanie ustala się na podstawie kryteriów klinicznych (International Classification of Headache Disorders 2018), a diagnozę stawia neurolog po zebraniu wywiadu, przeprowadzeniu badania neurologicznego i wykluczeniu innych schorzeń mogących imitować migrenę.

Linia

RODZAJE MIGRENY

Migrena w zależności od częstotliwości występowania bólów dzielona jest na:

  • Obrazek migreny epizodycznej
  • Obrazek migreny przewlekłej
  • Niezależnie od rodzaju migreny może ona, nawet u 1/3 osób, przybrać formę migreny z aurą.

    Aurą nazywamy całkowicie odwracalne objawy neuroloiczne, takie jak zaburzenie widzenia (migoczący, jasny punkt w polu widzenia, powiększający się i powodujący zamazanie obrazu), zaburzenia czucia (drętwienie twarzy i kończyn), a także zaburzenia mowy (najczęściej trudności z wypowiadaniem słów) i/lub osłabienie siły ręki lub nogi.

    Aura trwa od 5 do 60 minut, po czym pojawia się ból migrenowy.

PROFILAKTYKA

  • W profilaktyce migreny kluczowe jest zrozumienie istoty choroby, ograniczeń jakie nakłada oraz możliwości eliminowania czynników prowokujących i nasilających objawy. Ważnym jest, aby podejść do choroby spokojnie i nadmiernie nie skupiać się na jej - niewątpliwie trudnych - objawach, ponieważ może to nasilić jej przebieg.

  • Jeśli modyfikacja stylu życia i unikanie czynników prowokujących nie wystarczy do opanowania napadów migreny, a leki przerywające napady nie są wystarczająco skuteczne, wtedy jak najszybciej należy wdrożyć farmakoterapię profilaktyczną.

CZYNNIKI ZWIĘKSZAJĄCE
PODATNOŚĆ NA ATAKI MIGRENY:

Graf

Pędzel
Zdjęcie migreny epizodycznej

Linia

LECZENIE

Linia Zdjęcie kobiety Kształt

Bólu głowy nie można lekceważyć, a już na pewno nie można lekceważyć migrenowego bólu głowy. Niestety wiele osób mierzących się z tą jednostką chorobową nigdy nie decyduje się na wizytę w gabinecie lekarskim.

Wielu pacjentów podejmuje leczenie na własną rękę, samodzielnie zwiększając dawki preparatów przeciwbólowych, w efekcie doprowadzając do wystąpienia tzw. polekowego bólu głowy, co dodatkowo pogarsza ich sytuację. Dodatkowo choroba może zmienić charakter na przewlekły, nasilając swoje objawy, wydłużając tym samym i komplikując właściwy proces leczenia.

Głównym celem leczenia migreny jest zlikwidowanie bólu i objawów towarzyszących, a także zapobieganie ewentualnym nawrotom choroby. Gwarantem sukcesu w procesie leczenia jest dobra współpraca na linii pacjent-lekarz oraz wzajemne zaufanie.

Ustalenie właściwego leczenia uzależnione jest od częstości występowania napadów, czynników prowokujących, natężenia bólu, czasu trwania oraz objawów towarzyszących.

Linia
Obrazek wizyty Obrazek wizyty
  • Jeśli mierzysz się z uciążliwym bólem głowy w pierwszej kolejności udaj się do lekarza POZ, który rozpocznie proces diagnostyczny i wdroży leczenie doraźne (leki przerywające napad: niesteroidowe leki przeciwzapalne, tryptany, gepanty).

    Jeśli wdrożone leczenie nie przyniesie oczekiwanych efektów lekarz POZ powinien skierować Cię do poradni neurologicznej, gdzie zarówno diagnoza jak i rodzaj leczenia zostaną potwierdzone, bądź zmodyfikowane.

MOŻLIWOŚCI TERAPEUTYCZNE W MIGRENIE

W migrenie epizodycznej najistotniejsze jest jak najszybsze przerwanie napadu bólu ale i zapobieganie kolejnym napadom.

Do przerywania napadu migreny stosowane są:

  • leki przeciwbólowe – głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne (w większości dostępne bez recepty)

  • leki dedykowane migrenie – tryptany lub gepanty (dostępne na receptę)

    Do leczenia profilaktycznego migreny epizodycznej stosowane są:

  • leki z grupy leków przeciwpadaczkowych (np. kwas walproinowy, topiramat)

  • leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina)

  • beta-adrenolityki (np. propranolol) inne (np. gabapentynoidy, blokery kanału wapniowego)

    Z kolei do leczenia przewlekłej migreny rekomendowane są:

  • leki przeciwpadaczkowe (topiramat, kwas walproinowy),

  • leki przeciwdepresyjne (amitryptylina).

  • toksyna botulinowa typu A,

  • przeciwciała monoklonalne anty-CGRP.

Warto wiedzieć, że od niedawna dostępne są w Polsce nowe leki dedykowane migrenie, które można stosować zarówno do przerywania ostrych napadów migreny z aurą lub bez, jak i do leczenia profilaktycznego w migrenie epizodycznej. Leki te są przepisywane przez lekarza na receptę.

Leczenie częstych napadów migreny jedynie doraźnymi lekami przeciwbólowymi powoduje pojawianie się innej choroby zwanej polekowym bólem głowy lub bólem głowy z nadużywania leków (ang. Medication Overuse Headache), rozpoznawanej wtedy, gdy chory przyjmuje tryptany więcej niż 10 dni w miesiącu, a proste leki przeciwbólowe dostępne w aptece bez recepty – więcej niż 15 dni w miesiącu.

Pamiętaj! Leczenie migreny na własną rękę może okazać się szkodliwe lub wręcz niebezpieczne. Brak odpowiednio dobranego leczenia prowadzi do jej nasilenia, zwiększenia częstotliwości występowania napadów, a w rezultacie przejścia z migreny epizodycznej do przewlekłej.

PP-NNT-POL-0019